Văn Hóa Ẩm Thực Của Người Miền Tây

Ẩm thực là tiếng dùng khái quát nói về việc ăn và uống. Văn hóa ẩm thực bao gồm cả cách chế biến, bày biện và thưởng thức từng món ăn, thức uống, từ đơn giản, đạm bạc đến cầu kỳ mỹ vị. Chung nhất là vậy, song khi nói đến văn hóa ẩm thực ở một vùng/miền nào đó thì nhất thiết phải nói lên “đặc điểm tình hình” mới có thể nêu được bản sắc văn hóa đặc trưng cụ thể của vùng/miền ấy. Ở Nam Bộ nói chung và miền Tây nói riêng đâu đâu cũng đất rộng sông dài, nơi nào cũng kinh rạch chằng chịt lại lắm lung, hồ, búng, láng…, không nơi nào không nhung nhúc cá, tôm, rắn, cua, rùa, ếch… đã vậy còn có cả rừng già, rừng thưa, đầy dẫy chim muông, thú to, thú nhỏ. Phía này thì “năm non bảy núi” trập trùng, không biết cơ man nào là “sơn hào”, còn phía nọ thì biển Đông, biển Tây, toàn là “hải vị”!
Hiển thị các bài đăng có nhãn cá rô. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn cá rô. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 17 tháng 7, 2015

Cá rô bí chiên giòn mùa mưa đầu mùa

Vào những ngày này, nếu có dịp vào các chợ cá ở miền Tây, chúng ta sẽ bắt gặp những người bán cá rô non. Nhìn những con cá bé xíu cỡ ngón tay út, vảy màu xanh thẫm nhảy xoi xói trong thau, khiến tôi chợt nhớ về những kỷ niệm ngày xưa nơi quê nhà yêu dấu, khi những cơn mưa đầu mùa đến, bọn chúng tôi liền í ới rủ nhau vác thời đi bắt loại cá rô non này.

Cá rô là loài cá nước ngọt sống nơi ao hồ, đồng ruộng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Hàng năm, khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu (khoảng tháng 4- 5 âm lịch), và các cánh đồng ngập xăm xắp nước thì lũ cá rô bố mẹ “vượt vũ môn” lên đồng để tìm kiếm thức ăn và duy trì nòi giống. Khoảng 2 tháng sau, khi cánh đồng ngập đầy nước, người dân lại điều chỉnh mực nước trong ruộng ra. Thế là, từng đàn cá rô non (còn gọi là rô bí, rô dăm), thân nhỏ xíu (dài cỡ 2 cm, ngang 1 cm) lại tìm đường “di cư” ra sông lớn.
Nắm được qui luật nêu trên, người dân tổ chức săn bắt loại cá rô non (*). Nếu chú ý quan sát nơi chân ruộng, chúng ta sẽ thấy từng đoàn thanh niên vai vác thời (**), tay xách thùng đi bắt cá. Chỉ cần đặt thời chỗ dòng nước xả nơi chân ruộng và chờ khoảng 1 tiếng dỡ thời lên thì được cả chén cá rô non. Trung bình trong một buổi, nếu trúng luồng, có thể thu hoạch khoảng 2 – 3 kg cá rất dễ dàng!...
Nhìn những con cá rô non màu đen xám, vãy xanh nhạt lấp lánh, nhảy xoi xói trong thùng trông thật ngon lành!. Cá rô non có 2 cách chế biến dân dã được mọi người ưa thích là: Chiên giòn (chiên xù), lăn bột chiên và kho sả ớt. Nhưng món ăn gây ấn tượng và được các “đấng mày râu” ưa thích nhất là: Cá rô non chiên giòn.
Trước hết, cá rô non đánh bắt được về (hay mua ở chợ) chọn cá còn tươi cho vào rổ. Lấy rơm khô (hoặc lá sả) chà xát vài lần với nước cho hết nhớt, rửa sạch để ra rổ cho ráo. Để nguyên con khi chế biến, (không cần đánh vảy, moi bỏ ruột, chặt bỏ đầu, đưôi gì cả, vì cá còn non, xương mềm). Tiếp đến, đổ dầu (mỡ) vào chảo thật nhiều, bắc lên bếp. Chờ mỡ sôi, thả cá vào ngập trong mỡ. Dùng xạng trở đều 2 mặt cá chín vàng, vớt ra dĩa. Cuối cùng, chuẩn bị một đĩa rau sống (rau thơm, dưa leo, cà chua, chuối chát, cải xà lách…), một đĩa bánh tráng nhúng, một dĩa bún, và làm một chén nước mắm chanh tỏi ớt là xong!

Thứ Sáu, 3 tháng 1, 2014

Cá Rô Kho Tộ


Cá rô nổi tiếng thơm ngon bổ dưỡng, có thể trị chứng đau lưng hiệu quả.
Ở nước ta có rất nhiều loại cá đồng (cá nước ngọt) khác nhau, cũng có nhiều loại cá ăn ngon, song hầu như không để lại những ấn tượng sâu đậm như cá rô mà người dân quen gọi là “cá rô đồng”. Cũng không phải ngẫu nhiên mà cá rô lại được nhân dân ta, từ xưa đã có nhiều ngôn từ để ghi nhận, như “ngon như gan gà, trứng cá rô”, “cá rô kho tộ”, “cá rô đầm Sét” nổi tiếng là ngon thơm.

Cá rô thường (Anabas) là loài cá rất phổ biến ở nước ta. Chúng sống nhiều ở ao, hồ, ruộng nước… Thân cá hơi dẹt, đầu múp, nắp mang khỏe và có răng cưa, vây lưng có nhiều gai cứng. Chiều dài thân chỉ  khoảng 15 – 20cm, nặng chừng 20 – 80g. Cá lớn chậm nhưng rất khỏe, có thể sống được trên cạn khá lâu nhờ vào bộ phận hô hấp phụ gọi là hoa khế; đó là những nếp màng nhầy với nhiều mạch máu nhỏ li ti.
Vào mùa khô hanh, cá lẩn sâu trong lớp bùn lầy. Một khi có hạn hán kéo dài, cá rô có thể tự di chuyển ngay trên mặt đất hoặc leo cả lên các bờ ghềnh, bờ dốc của đầm, suối… thậm chí cả lên cây để đi tìm nguồn nước mới. Chính vì lẽ đó, cá rô còn được gọi dưới một cái tên nữa là cá rô leo (Climbing fish). Thịt cá rô hoặc hai buồng trứng màu vàng ươm của nó rất thơm ngon, bùi và béo ngậy. Là loại thực phẩm rất ngon và bổ. Ai đã từng ăn món cá rô kho tộ, cá rô chiên, cá rô canh cải, thì khó mà quên được!

Mùa đông đến rồi, một tộ cá rô đồng kho nóng hổi, thơm phức sẽ đưa cơm lắm đấy

Món ăn này phảng phất hương vị đồng quê, sử dụng nguyên liệu dân dã làcá rô và cách chế biến cũng đơn giản, Làm sạch cá rô để ráo, ướp: 1 muỗng cà phê tiêu, 2 muỗng cà phê bột ngọt, 1 muỗng xúp tỏi băm, 2 muỗng xúp nước mắm. Để cá thấm 30 phút. Tỏi băm nhuyễn. Nồi đất để nóng cho 2 muỗng xúp dầu, 2 muỗng xúp đường quậy tan, để lửa trung bình. Đường ngả màu vàng cho cá vào đảo nhanh tay, trở đều. Chế nước lạnh ngập mặt, để lửa riu riu. Khoảng 15 phút cá chín, có màu vàng, nêm lại vừa ăn. Nước cá sâm sấp, rắc tiêu lên mặt cho thơm. Món này cần ăn nóng với cơm.